Tranh Đăng ký English

19 tháng 11, 2026

Suy ngẫm/Điều một người bộ hành chân trần dạy tôi về làm phần mềm

Thầy Minh Tuệ gần như không sở hữu gì và đi theo con đường trước mặt. Bốn bài học từ hạnh tu của Thầy cho những người làm nghề.

Thầy Minh Tuệ đi chân trần. Thầy ăn ngày một bữa, chỉ những gì người khác cúng dường. Tấm y của Thầy được chắp vá từ những mảnh vải người ta bỏ đi. Đêm xuống ở đâu, Thầy nghỉ ở đó. Thầy hành theo hạnh đầu đà, những pháp tu khổ hạnh có từ thời Đức Phật, và khi được gọi là thầy, Thầy chỉ nói mình là người đang tu học.

Còn tôi, mỗi ngày làm phần mềm trong một trong những ngành bận rộn nhất thế giới. Tưởng như chẳng có gì chung. Nhưng dõi theo con đường của Thầy đã thay đổi cách tôi làm việc.

1. Bớt đi trước đã

Thầy gần như không mang theo gì. Thứ gì Thầy mang đều có lý do.

Phần lớn phần mềm hỏng vì thừa chứ không phải vì thiếu: quá nhiều tính năng, quá nhiều thư viện phụ thuộc, quá nhiều ý tưởng bắt đầu cùng lúc. Giờ đây, trước khi thêm điều gì, tôi tự hỏi câu hỏi của người bộ hành: không có nó, mình có đi tiếp được không?

2. Một bước, rồi bước tiếp theo

Thầy không đi để đến một nơi nào đó. Thầy đi để đi. Sự tu tập nằm ở bước chân ngay trước mặt.

Một hệ thống lớn cũng được xây như vậy. Không phải lộ trình, không phải ngày ra mắt, mà là một thay đổi trước mắt, làm cho đúng. Lộ trình chỉ tồn tại nhờ từng bước chân.

3. Tu tập là mỗi ngày, không phải những khoảnh khắc lớn

Đám đông, máy quay và những dòng tít đến rồi đi. Việc tu vẫn như cũ: đi, nhận, ăn một bữa, nghỉ, rồi lại đi.

Làm kỹ thuật tốt cũng không có gì kịch tính. Đọc kỹ thông báo lỗi. Kiểm thử bằng dữ liệu thật. Ghi chép lại. Ngày mai làm tiếp. Những bước đột phá phần lớn chỉ là nhiều ngày bình thường cộng lại.

4. Đừng nhận mình hơn những gì mình là

Thầy từ chối danh xưng. Thầy nói mình đang làm gì, và không hơn.

Trong lĩnh vực AI, đây có lẽ là bài học quan trọng nhất. Một hệ thống tự nhận biết nhiều hơn những gì nó thực sự biết sẽ gây hại. Một kỹ sư như vậy cũng thế. Tôi thà làm ra những thứ biết nói “tôi không chắc” còn hơn những thứ nghe rất tự tin nhưng lại sai.


Tôi không phải người xuất gia, và đời sống của tôi khác xa Thầy. Nhưng mỗi lần thấy mình muốn làm thêm, có thêm, khoe thêm, tôi lại nghĩ đến một người đi chân trần trên đường, với chiếc nồi cũ làm bình bát. Rồi tôi đóng bớt vài tab, và làm cho tốt một việc.